Van controle naar verbinding: ‘Deze tijd vraagt dat we samen durven zoeken’
Tijdens de SaKS inspiratiedag Kind in Beeld op 7 april wist de Vlaamse creator Lucas De Man een volle zaal onderwijsprofessionals te raken met een keynote die nog lang bleef hangen. Zijn verhaal over maatschappelijke verandering, onderwijs en de toekomst van kinderen werd enthousiast ontvangen door collega’s van SaKS. Daarom trapt hij nu samen met Anne Bruggeman deze editie van SaKS magazine af.
Want hoe bereid je kinderen voor op een samenleving die steeds minder voorspelbaar wordt? Volgens Lucas draait het niet om het hebben van de juiste antwoorden, maar om het durven stellen van vragen en samen zoeken naar nieuwe oplossingen. Juist daarom vindt SaKS het belangrijk dat kinderen zich breed ontwikkelen. Door samen te ontdekken, proberen en ervaren, leren zij zichzelf én de wereld om hen heen beter kennen.
Een samenleving die verandert
Lucas: “We zitten midden in een grote verandering, die vooral gaat over andere waarden. Eeuwenlang draaide onze samenleving om vooruitgang, controle en individuele groei. Elke generatie kreeg meer vrijheid, welvaart en kansen dan de generatie ervoor. Maar dat begint nu te kantelen. Jongeren voelen dat die belofte niet meer zo vanzelfsprekend is.
We bewegen steeds meer richting een netwerkmaatschappij waarin samenwerking, verbinding en gedeelde verantwoordelijkheid centraal staan. Kortom, andere waarden. En dat vraagt om een andere vorm van onderwijs. De visie van SaKS sluit hier goed bij aan. Niet alleen ontwikkelen voor jezelf, maar juist leren bijdragen aan de wereld om je heen.”
Practice what you preach
Anne: “Wat jij vertelt, raakt direct aan de keuzes die SaKS de afgelopen jaren heeft gemaakt. We kijken steeds bewuster naar de brede ontwikkeling, inclusie en samenwerking van kinderen. We willen onderwijs geven dat zorgt voor de wereld. Waar kinderen leren hoe ze betekenis kunnen geven aan anderen en aan de planeet.”
Lucas: “Ik vind het mooi dat SaKS zo durft te bewegen. Waar anderen de controle proberen vast te houden, vragen jullie je juist af: wat hebben kinderen écht nodig om straks hun weg te vinden in de samenleving? Veel organisaties willen het beste voor het kind, maar zijn zelf supertraditioneel georganiseerd. Practice what you preach. Dat is wat SaKS doet.”
Anne: “Op steeds meer scholen laten we bewust het leerstofjaarklassensysteem los. We moeten samen kijken naar wat kinderen nodig hebben en daar met elkaar over blijven puzzelen. En als iets niet lukt, niet het kind aanpassen aan het systeem. Maar juist de omgeving veranderen. Daar hebben andere kinderen ook profijt van.”
‘Je hoeft het niet alleen te doen’
Lucas: “Wat ik ook mooi vind, is dat jullie durven te zoeken. Niet denken: zo doen we het nu eenmaal. Maar jezelf blijven afvragen: klopt dit nog? Dat vraagt alleen wel wat van leerkrachten. Juist daarom is samenwerken zo belangrijk. Het idee dat we alles zelf moeten oplossen, daar moeten we vanaf. Je hoeft het niet alleen te doen.”
Anne: “Dat gebeurt inderdaad steeds meer. Collega’s zoeken elkaar vaker op om samen naar oplossingen te zoeken. Ik vind het belangrijk dat we een organisatie zijn waarin mensen zich durven uitspreken, waar twijfel mag bestaan en waarin samenwerken vanzelfsprekend is. Je mag gewoon zeggen: ik weet het niet, wie denkt er met me mee?”
Wat we van kinderen kunnen leren
Lucas: “Samen durven zoeken is misschien wel de belangrijkste vaardigheid die we in deze tijd nodig hebben. Wat dat betreft kunnen we nog veel van kinderen leren. Kinderen gaan uit zichzelf op onderzoek uit. Ze zijn van nature nieuwsgierig, onbevangen en ontdekken graag.”
Anne: “Een kind wil altijd blijven groeien. Daarom maken we bij SaKS ook ruimte voor creativiteit, talentontwikkeling en betekenisvol leren. Wat geeft een kind nu écht energie? Als je weet wat je kan en waar jouw talenten liggen, kun je het meeste bijdragen aan jezelf en anderen. Verderop in dit magazine geven collega’s hier mooie voorbeelden van.”
