Column
Juf Sylvia
Sylvia Versteeg, leerkracht op de Erasmus, pakt dit keer de pen op voor SaKS magazine.
Na een eerder leven als hulpverlener in de gehandicaptenzorg en jeugdpsychiatrie werkt ze inmiddels ruim 25 jaar in het onderwijs.
Tussen intuïtie en systeem
Het onderwijs is een plek waar ik van hou, misschien wel waarvoor ik geboren ben; als kind speelde ik al schooltje. Toch staat die intrinsieke sprankel soms onder druk.
Met weemoed kijk ik terug op mijn eerste jaren op de Regenboog, waar ik meestal groep 8 bemande. Van 21e-eeuwse vaardigheden, executieve functies of inclusief onderwijs had nog niemand gehoord. Toch deden we niet anders. We verbonden lesstof vanzelfsprekend aan wat kinderen meebrachten en aan wat er in het moment nodig was. Verhalen, vondsten en ervaringen kregen een plek in thematisch werk en zelfgemaakte musicals. Geregeld veranderde de school in een museum of restaurant. Het sprankelde en kinderen groeiden – niet alleen cognitief.
Toen in 2010 familieleden van een leerling omkwamen bij de aardbeving in Haïti, kwam de wereld plotseling dichtbij. Kinderen kwamen vanuit zichzelf in beweging en zetten verdriet om in daadkracht. Wat ontstond was geen opgelegd doel, maar betrokkenheid en eigenaarschap die vanzelf uitgroeiden tot saamhorigheid.
Juist die vanzelfsprekendheid staat inmiddels onder druk. Veranderingen in het onderwijs gebeuren meestal niet van de ene op de andere dag; ze sluipen er langzaam in. Goedbedoelde ideeën veranderen gaandeweg in vaste formats: óf dit, óf dat. Gepersonaliseerd leren of klassikaal, thematisch of methodisch, EDI of ontdekkend leren, flexplekken of vaste plekken, formatief of summatief toetsen, op een computer of op papier, beurtstokjes of zelf de beurt geven, leerpleinen of klas. Het klinkt overzichtelijk, maar het haalt precies datgene weg wat mijn werk betekenis geeft: de ruimte om te kijken, te voelen en af te stemmen op wat nodig is.
En ergens herkende ik dat gevoel. In de religieuze omgeving waarin ik opgroeide, bepaalden dogma’s wat juist was. Kiezen betekende volgen. Vooral geen vragen stellen of zelf nadenken – dan hoorde je erbij. Diezelfde beweging zie ik nu opnieuw, maar in een andere vorm: systemen die richting geven, maar ook kunnen verstarren. Daar begint het te wringen, want wat kinderen nodig hebben om te groeien, heb ik als leerkracht net zo hard nodig.
Illustratie door Bianca Boerlage
Bedankt voor je pen Daan. Leuk dat wij, zij-instromers, hier mogen starten.
Deze pen geef ik door aan mijn oud-collega van de Matthieu, Afke Hartland, omdat ik bewonder hoe zij - vanuit ieders beleving - zorg en onderwijs voor de allerkleinsten weet te combineren.